Endometriozis için kimler risk altında?

Geçmişte fark edilmeyen endometriozis (çikolata kisti) vakaları günümüzde artmış gibi görülüyor. Birçok çalışma ve tecrübeler; çevresel faktörler ve kimyasalların da bu hastalığa zemin hazırladığını göstermektedir. Yapılan araştırmalar ve gelişen tıp teknolojisi çok çeşitli tedavi olanakları sunarken tanı koymakta da önemli derecede kolaylık sağlıyor. Bu yüzden bugün hastalıklar konusunda farkındalık, geçmişe oranla daha yüksektir. Yine de endometriozis hakkında kesin olarak neden sonuç ilişkisi kurmak mümkün değildir. Ailesinde endometriozis (çikolata kisti) hikayesi olan kadınlarda bu rahatsızlığın görülme oranı daha yüksek olduğundan genetik faktörler en temel etmenlerden biridir. Söz konusu kadınlarda diğer kadınlara oranla 3 kat daha fazla endometriozis görülebilmektedir. Bununla beraber bağışıklık sistemini etkileyecek çevresel faktörlerin hastalığı tetiklediği bilinmektedir. Günümüzde halen endometriozis riskinin genetik yatkınlıkla ilgili bilgi vermesi için çalışmalar sürüyor.

Endometriozisin (çikolata kisti) en sık görülme yerleri:

• Karın boşluğunda, özellikle yumurtalıklarda
• Rahime ait tüplerde
• Rahimi destekleyen bağlarda
• Vajinada (döl yatağı ve anal kanal arasındaki alanda)
• Rahim dış yüzeyinde
• Pelvis denilen karın boşluğunun yüzeyinde

Endometriozisin (çikolata kisti) ortaya çıkmasına neden olabilecek faktörler:

• Adet kanamasında kanın tüplerden karnın içine doğru akması (retrograd menstrüasyon)
• Bağışıklık sisteminde bozukluk (immün işlev bozukluğu)
• Bir dokunun diğer bir doku türüne değişmesi (metaplazi)
• Çevresel toksinler ve kimyasallar

Endometriozis (çikolata kisti) görülme riskini artıran faktörler

• Menstrüasyon sırasında problem yaşamış kadınlar (şiddeti ağrı, şiddetli kanamalar)
• 25 ila 40 yaş aralığındaki kadınlar
• Ailesinde endometriozis vakası olanlar
• Doğuştan rahim anomalisi olanlar
• Aşırı derecede kırmızı et, yağlı yiyecek, kafein ve alkol tüketenler
• Uzun boylu, zayıf ve açık tenli olanlar
• İnfertilite (kısırlık) hikayesi olanlar
• Erken adet görmeye başlayanlar(11 yaşından önce)
• Geç menopoza girenler
• Adet görme döngüsü 27 günden kısa olanlar
• Adet süresi 7 günden uzun sürenler
• Adet kanaması şiddetli olanlar
• Geç çocuk sahibi olanlar

Endometriozis (çikolata kisti) için önlem almak mümkündür denilemez. Ancak vücut yağ oranının düşük tutulması, düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme gibi faktörlerin hastalık riskini azalttığı düşünülmektedir. Endometriozis (çikolata kisti) ile birlikte bazı yumurtalık kanser türlerinin görülmesi bu konuda araştırmaların yoğunlaşmasına neden olmuştur. Ancak hala kesin bir bulgu yoktur. Hastalığın nedenleri kesin olarak ortaya konmamakla birlikte tedavi seçenekleri olması hasta ve doktorları rahatlatmaktadır. Endometriozisin  (çikolata kisti) cerrahi ve ilaçlı tedavi olmak üzere iki ayrı tedavi yöntemi olmakla birlikte bazı hastalarda iki yöntem birlikte uygulanabilir. Genellikle cerrahi uygulamanın ardından bir süre daha ilaçlı tedaviye devam edilir.